Đọc bài này bạn được gì?
- Biết Forma Site Design làm được 4 việc gì ở giai đoạn tiền thiết kế, và 9 loại phân tích môi trường có sẵn.
- Phân biệt Forma Site Design với Autodesk Forma, Forma Building Design và Spacemaker.
- Nắm cách Forma Site Design nối với Revit 2025, 2026 và 2027.
- Biết những gói bản quyền đã có sẵn Forma Site Design, trong đó có AEC Collection và Revit.
- Có 4 bước để chạy thử dự án đầu tiên trên dữ liệu khu đất ở Việt Nam.
Forma Site Design là phần mềm chạy trên trình duyệt của Autodesk dùng cho quy hoạch khu đất, nghiên cứu khả thi, dựng khối ý tưởng và phân tích môi trường giai đoạn đầu. Kiến trúc sư, người làm quy hoạch và chủ đầu tư dùng Forma Site Design trước khi vào thiết kế chi tiết, để trả lời các câu hỏi như: khu đất chứa được bao nhiêu mét vuông sàn, xoay khối theo hướng nào thì nắng tốt hơn, phương án này làm gió và tiếng ồn ở sân chung thay đổi ra sao. Bài này tóm tắt và Việt hoá bài giới thiệu của Autodesk ngày 20/08/2026, kèm cách áp dụng cho dự án ở Việt Nam.
Forma Site Design là gì?
Trả lời nhanh: Forma Site Design là phần mềm đám mây cho quy hoạch khu đất và thiết kế ý tưởng. Phần mềm gộp bối cảnh khu đất, mô hình khối 3D, chỉ số diện tích, mật độ và phân tích môi trường vào một chỗ, để nhóm thiết kế so sánh phương án khi còn sửa được dễ dàng.
Forma Site Design là một phần của Autodesk Forma, nền tảng đám mây của Autodesk cho ngành kiến trúc, kỹ thuật, xây dựng và vận hành (AECO). Theo Autodesk, phần mềm tập trung vào bốn câu hỏi hay gặp ở giai đoạn chọn đất, nghiên cứu khả thi và lập nhiệm vụ thiết kế:
- Khu đất chứa được bao nhiêu diện tích xây dựng?
- Đặt công trình theo hướng nào thì tốt nhất?
- Phương án làm thay đổi nắng, gió, tiếng ồn quanh công trình ra sao?
- Các phương án khối khác nhau được gì, mất gì?
Phần mềm chạy trong trình duyệt, không phải cài đặt. Mỗi phương án được định vị địa lý ngay từ đầu, nên mọi phân tích đều tính trên khu đất thật, có địa hình và nhà xung quanh, chứ không phải trên một mô hình đứng riêng.
Forma Site Design dùng để làm gì?
Autodesk chia công việc trong Forma Site Design thành bốn nhóm. Bảng dưới tóm tắt từng nhóm và ví dụ áp dụng.
| Nhóm việc | Làm gì trong Forma Site Design | Ví dụ |
|---|---|---|
| Dựng và phân tích khu đất | Lấy địa hình, công trình xung quanh, điều kiện môi trường cho khu đất đã định vị | Xem bóng đổ từ các toà nhà bên cạnh lên khu nhà ở mới |
| Nghiên cứu khối | Vẽ khối thủ công, cho phần mềm tạo phương án, hoặc kết hợp cả hai; chỉ số diện tích tự cập nhật | So nhiều mặt bằng tổng thể theo số căn, diện tích sàn, sân chung |
| Phân tích môi trường | Chạy phân tích ngay trên mô hình khối, không phải xuất file | Xoay khối để tăng ánh sáng tự nhiên cho căn hộ |
| Nghiên cứu khả thi, sức chứa | Kiểm tra khu đất có đạt mục tiêu phát triển trước khi bỏ nhiều nguồn lực | Thử nhiều kịch bản mật độ trước khi đàm phán mua đất |
Danh sách phân tích môi trường có sẵn
Theo Autodesk, Forma Site Design có các phân tích sau. Một số phân tích có hai chế độ: chạy nhanh bằng AI (rapid) và chạy tiêu chuẩn.
- Sun hours (số giờ nắng) và Shadow (bóng đổ).
- Daylight potential (tiềm năng chiếu sáng tự nhiên).
- Wind: độ thoải mái và hướng gió, có bản AI nhanh và bản tiêu chuẩn.
- Noise (tiếng ồn), có bản AI nhanh và bản tiêu chuẩn.
- Views (tầm nhìn), Solar energy potential (tiềm năng điện mặt trời), Microclimate (vi khí hậu) và Total carbon (tổng phát thải carbon).
Kết quả của hai phương án có thể đặt cạnh nhau để so sánh trực tiếp, như hình dưới.
Chỉ số diện tích tự tính khi dựng khối
Khi vẽ hoặc sửa khối, phần Area metrics ở panel phải tự cập nhật tổng diện tích sàn (GFA), diện tích chiếm đất và các tỷ lệ khác, nên không phải giữ bảng tính song song. Cách chỉnh các chỉ số này theo hệ số sử dụng đất và mật độ xây dựng của Việt Nam nằm trong bài Area metrics trong Forma Site Design.
Forma Site Design kết nối với Revit và phần mềm khác thế nào?
Trả lời nhanh: từ Revit 2027, Revit là Forma Connected Client: Revit và Forma Site Design cùng đọc, ghi trên Forma Data Management. Với Revit 2025 và 2026, add-in chuyển dự án Site Design thành mô hình Revit gốc đã định vị địa lý.
Luồng làm việc Autodesk mô tả gồm ba chặng: Forma Site Design cho khu đất và khối, Forma Building Design cho thiết kế sơ bộ từng lô, rồi Revit cho thiết kế chi tiết. Dữ liệu đi tiếp từ chặng trước sang chặng sau, nên giảm việc dựng lại mô hình.
Ngoài Revit, Forma Site Design làm việc với Rhino, Dynamo và các extension của bên thứ ba như ArcGIS, đọc và xuất IFC, OBJ. Nhóm đang làm quy hoạch trên AutoCAD có thể đưa DWG hiện trạng lên làm nền, như bài 4 cách tải file dự án hạ tầng lên Autodesk Forma đã hướng dẫn.
Forma Site Design khác Autodesk Forma và Forma Building Design thế nào?
Ba cái tên này hay bị dùng lẫn. Cách phân biệt ngắn gọn:
| Tên | Là gì | Dùng khi nào |
|---|---|---|
| Autodesk Forma | Nền tảng đám mây ngành AECO, nối quy hoạch, thiết kế, thi công, vận hành | Tên chung của cả hệ sinh thái |
| Forma Site Design | Một giải pháp trong Forma cho quy hoạch khu đất, ý tưởng, phân tích môi trường | Chọn đất, khả thi, dựng khối, so phương án |
| Forma Building Design | Giải pháp cho thiết kế sơ bộ | Xác định hướng thiết kế từng lô, khối, cơ cấu căn |
| Forma Board | Không gian trực quan dùng chung | Duyệt phương án, ghi chú, so sánh với cả nhóm |
Forma Site Design cũng không phải sản phẩm mới hoàn toàn. Theo Autodesk, phần mềm phát triển từ Spacemaker, công ty Autodesk mua lại năm 2020. Autodesk Construction Cloud cũng đã đổi tên về chung thương hiệu Forma, xem bài Autodesk Construction Cloud tái định vị thành Autodesk Forma.
Dự án nào nên dùng Forma Site Design?
Autodesk liệt kê các loại dự án đang dùng Forma Site Design, từ khu đất xen cài trong đô thị đến khu đất trống, từ một công trình đến quy hoạch tổng thể:
- Nhà ở nhiều căn, nhà ở sinh viên, dự án hỗn hợp.
- Văn phòng, trường học, bệnh viện.
- Trung tâm dữ liệu, nhà xưởng công nghiệp và kho logistics, sân bay.
- Quy hoạch tổng thể, tái phát triển đô thị, trang trại.
Người dùng chính gồm kiến trúc sư, người làm quy hoạch đô thị, chủ đầu tư bất động sản, cơ quan quy hoạch của địa phương và nhóm dự án đa bộ môn cần một chỗ chung để duyệt phương án.
Ứng dụng tại Việt Nam
Với đơn vị tư vấn Việt Nam, Forma Site Design có ích nhất ở các khâu sau:
- Đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 và 1/2000: thử nhiều phương án khối, đọc ngay tổng diện tích sàn, mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất để đối chiếu QCVN 01:2021/BXD.
- Khu TOD quanh ga đường sắt đô thị: chạy kịch bản tăng mật độ rồi xem nắng, gió, ồn thay đổi thế nào. Bài quy hoạch TOD dọc Metro số 2 TP.HCM có ví dụ cụ thể.
- Nhà ở cạnh trục giao thông lớn: phân tích Noise cho mặt đứng giúp xếp khối và chọn vị trí căn hộ. Mốc so sánh thường dùng là giới hạn của QCVN 26:2010/BTNMT: 70 dBA ban ngày và 55 dBA ban đêm cho khu vực thông thường.
- Khu công nghiệp, kho logistics: kiểm tra nhanh sức chứa khu đất trước khi chốt mua hoặc thuê đất.
Có hai điểm cần lưu ý khi làm dự án ở Việt Nam. Thứ nhất, dữ liệu công trình xung quanh mà Forma tự lấy có thể thiếu hoặc cũ so với hiện trạng, nên chuẩn bị DWG hoặc mô hình hiện trạng để bổ sung. Thứ hai, Forma không có sẵn bộ chỉ tiêu theo quy chuẩn Việt Nam; người dùng tự tạo chỉ số, và người lập quy hoạch vẫn là người chịu trách nhiệm đối chiếu.
Cách bắt đầu dùng Forma Site Design
Theo Autodesk, người dùng mới thường làm được việc sau vài giờ đến vài ngày. Bốn bước đầu tiên:
- Đăng nhập tài khoản Autodesk hoặc đăng ký dùng thử.
- Tạo dự án và định vị khu đất trên bản đồ.
- Vẽ hoặc đưa khối công trình vào.
- Chạy phân tích đầu tiên, ví dụ Sun hours.
Forma Site Design có sẵn trong các gói sau, nên nhiều công ty đã có quyền dùng mà chưa biết:
- Bộ AEC Collection: dùng Forma Site Design không mất thêm phí.
- Thuê bao Revit: người có Revit được truy cập Forma Site Design.
- Thuê bao riêng Forma Site Design hoặc gói Forma for Buildings (theo tháng, năm, 3 năm).
- Autodesk Flex tokens.
Muốn biết công ty đang có quyền dùng Forma ở gói nào, hoặc cần chạy thử trên một khu đất cụ thể, liên hệ kỹ sư OneCAD để được tư vấn miễn phí. Thông tin chung về nền tảng có ở trang giải pháp Autodesk Forma.
Câu hỏi thường gặp
Forma Site Design có miễn phí không?
Không có bản miễn phí lâu dài, nhưng có dùng thử. Nếu công ty đã có AEC Collection thì dùng Forma Site Design không mất thêm phí; người có thuê bao Revit cũng được truy cập.
Dùng Forma Site Design có cần Revit không?
Không. Forma Site Design chạy độc lập trên trình duyệt. Revit chỉ cần khi muốn đưa phương án sang thiết kế chi tiết.
Forma Site Design có cần máy cấu hình mạnh không?
Forma Site Design chạy trên trình duyệt, không phải cài đặt, mở được từ bất kỳ máy nào đăng nhập tài khoản Autodesk. Máy phổ thông vẫn dùng được; mô hình bối cảnh lớn thì nên dùng trình duyệt cập nhật và card đồ hoạ rời cho thao tác 3D mượt hơn.
Forma Site Design có chỉ dành cho dự án lớn?
Không. Autodesk cho biết phần mềm dùng được cho dự án từ một công trình, một ô phố đến quy hoạch cấp khu vực.
Forma Site Design và Spacemaker có phải một?
Forma Site Design phát triển từ các tính năng của Spacemaker, công ty Autodesk mua lại năm 2020.
Kết luận
Forma Site Design đưa việc tính diện tích và phân tích môi trường lên sớm, ngay lúc còn đang dựng khối. Với đơn vị tư vấn quy hoạch và kiến trúc ở Việt Nam, bước đầu dễ nhất là lấy một đồ án đang làm, dựng lại phần khối trên Forma và so số liệu diện tích với bảng tính hiện có.
Đăng ký bản tin OneCAD để nhận bài kỹ thuật hằng tuần. Đội anh chị đang so sánh phương án khối bằng cách nào: dựng lại trên SketchUp, Revit hay vẫn dùng bảng Excel? Chia sẻ ở phần bình luận.
Tham khảo
- Autodesk, What Is Autodesk Forma Site Design? Uses and Project Types, Autodesk Forma Blog, 20/08/2026.
- Bộ Tài nguyên và Môi trường, QCVN 26:2010/BTNMT, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn.
- Bộ Xây dựng, QCVN 01:2021/BXD, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng (ban hành kèm Thông tư 01/2021/TT-BXD).
