Đọc bài này bạn được gì?
- Có bảng tỷ lệ bàn giao mặt bằng của 11 dự án trọng điểm Đồng Nai, đọc theo phần còn vướng.
- Hiểu vì sao 4% mặt bằng chưa giao ở nút giao, mố cầu có thể làm dịch cả đường găng.
- Nắm bộ trạng thái mặt bằng sáu bước và cách chia vị trí theo lý trình thay cho địa giới xã.
- Có trình tự 5 bước dựng Locations, Sheets, Status Sets, Schedule và Workplan trên Forma Build.
- Biết điều kiện khởi công về mặt bằng trong Luật Xây dựng 2025 và giới hạn của công cụ Schedule.
Gói thầu nền đường nhận 96% mặt bằng, nhưng tổ máy vẫn phải chờ: 4% còn lại rải ở vài đoạn lý trình, cắt ngang đúng mũi đắp nền và vị trí cống hộp. Ban quản lý dự án làm đường nào cũng từng gặp, và đó là lý do con số phần trăm tổng hợp ít khi đủ để quản lý tiến độ dự án. Bài này lấy số liệu bàn giao mặt bằng của 11 dự án trọng điểm ở Đồng Nai làm điểm xuất phát, rồi đi vào cách tổ chức dữ liệu mặt bằng theo vị trí, trạng thái và hoạt động tiến độ trên Forma Build.
Con số 11/25 dự án ở Đồng Nai nói gì về tiến độ thi công?
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Đồng Nai, trong 25 dự án trọng điểm có 3 dự án đã bàn giao đủ 100% mặt bằng và 8 dự án đạt từ 90% trở lên. Nhóm 11 dự án này đủ điều kiện để dồn lực thi công, nhưng phần mặt bằng còn thiếu mới quyết định ngày về đích.
Số liệu do Báo Xây dựng đăng ngày 15/11/2026 được tổng hợp trong bảng dưới. Cột cuối là phần còn vướng, cách đọc đội kế hoạch nên quen dùng.
| Dự án | Tỷ lệ bàn giao mặt bằng | Phần còn vướng |
|---|---|---|
| Mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành | 100% | 0% |
| Cao tốc TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành | 100% | 0% |
| Đường 25B (trung tâm Nhơn Trạch – QL51) | 100% | 0% |
| Cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu (bổ sung hạng mục) | 98% | 2% |
| Cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành | 96,9% | 3,1% |
| Vành đai 4 – TP.HCM giai đoạn 1 | 96,2% | 3,8% |
| Đường ĐT.770B | 96% | 4% |
| Trung tâm Chính trị – Hành chính thành phố | 96% | 4% |
| Cao tốc Dầu Giây – Tân Phú | 95,3% | 4,7% |
| Đường ĐT773 | 95% | 5% |
| Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh | 93% | 7% |
Mười trong mười một dự án là công trình tuyến. Với loại này, một điểm vướng vài trăm mét vuông có thể giữ lại cả mũi thi công dài hàng cây số, vì nền đường và thoát nước phải đi liên tục.
Vì sao bàn giao mặt bằng 96% vẫn có thể chặn tiến độ?
Vì tỷ lệ tính theo diện tích, còn tiến độ phụ thuộc vào vị trí. Phần 4% còn lại nếu rơi vào nút giao, mố cầu hay đoạn có cống ngang thì khối lượng bị khóa lớn hơn nhiều so với diện tích phần đất đó, và đường găng có thể dịch theo.
Ba sai lầm hay gặp ở ban quản lý dự án:
- Báo cáo GPMB nằm trong tệp Excel riêng, tiến độ nằm trong Primavera P6 hoặc Microsoft Project, không có khóa chung để biết hoạt động nào đang chờ mặt bằng.
- Trạng thái chỉ có «đã giao / chưa giao», trong khi một thửa đất phải qua kiểm đếm, phê duyệt phương án, chi trả rồi mới bàn giao.
- Vị trí ghi theo xã, phường, còn đội thi công làm việc theo Km+m, nên mỗi lần đối chiếu phải tra bình đồ bằng tay.
Chưa sửa ba điểm này thì phần mềm nào cũng chỉ hiển thị lại cùng một con số tổng hợp.
Quản lý tiến độ dự án theo dữ liệu mặt bằng cần những lớp dữ liệu nào?
Cần ba lớp nối với nhau bằng một khóa chung là vị trí: cây vị trí theo lý trình hoặc phân khu, bộ trạng thái mặt bằng có ngày dự kiến, và các hoạt động tiến độ gắn vào đúng vị trí đó. Thiếu lớp nào thì dữ liệu lại quay về báo cáo rời.
Cây vị trí theo lý trình, không theo địa giới hành chính
Với dự án tuyến, cấp 1 là gói thầu, cấp 2 là đoạn lý trình (ví dụ Km12+000 – Km13+500), cấp 3 là hạng mục đặc thù như nút giao, cầu, cống. Với công trình như trung tâm hành chính, cấp 2 là phân khu. Tên xã, phường giữ làm thuộc tính, không làm khung.
Bộ trạng thái mặt bằng nhiều bước
Một bộ trạng thái thực dụng gồm: Chưa kiểm đếm, Đã kiểm đếm, Đã phê duyệt phương án, Đã chi trả, Vướng mắc (khiếu nại, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật), Đã bàn giao. Mỗi đoạn mang thêm diện tích, số hộ, ngày dự kiến bàn giao và đơn vị phụ trách. «Vướng mắc» nên tách riêng vì đây là nhóm cần lãnh đạo xử lý.
Hoạt động tiến độ gắn vào vị trí
Mỗi hoạt động trong tiến độ tổng (đắp nền đoạn A, thi công mố M1…) phải tham chiếu tới vị trí. Khi đó câu hỏi «tuần sau bao nhiêu hoạt động bắt đầu trên mặt bằng chưa giao» trả lời bằng bộ lọc, không cần họp.
Thiết lập trên Forma Build: các bước và giới hạn
Forma Build (trước đây là Autodesk Build) có sẵn công cụ cho cả ba lớp. Trình tự OneCAD thường đề xuất cho ban quản lý dự án hạ tầng:
| Bước | Công cụ trong Forma Build | Việc cần làm |
|---|---|---|
| 1 | Settings > Locations | Dựng location breakdown structure (cây phân chia vị trí) theo gói thầu, lý trình bằng tệp mẫu bảng tính. |
| 2 | Sheets + Locations | Đưa bình đồ PDF lên Sheets, liên kết với vị trí, khoanh vùng từng đoạn bằng công cụ đa giác. |
| 3 | Assets > Status Sets | Bấm Create status set, tạo bộ trạng thái có màu, gán cho category «Đoạn mặt bằng» kèm trường tùy chỉnh. |
| 4 | Schedule | Import schedule từ P6 (.xer, .xml), Microsoft Project (.mpp, .xml) hoặc Asta Powerproject (.pp), tham chiếu đối tượng vào từng hoạt động. |
| 5 | Issues + Workplan | Ghi điểm vướng tại hiện trường, lập kế hoạch tuần, theo dõi PPC (Percent Plan Complete, tỷ lệ hoàn thành kế hoạch). |
Ở bước 1, lưu ý nhập vào nút gốc sẽ ghi đè toàn bộ cây vị trí; khi chỉ bổ sung một gói thầu, hãy nhập vào đúng nhánh của gói đó. Ở bước 2, issue đặt trong vùng đã khoanh sẽ tự điền trường vị trí, nên báo cáo «vướng tại Km nào» không phải gõ tay.
Bình đồ cho bước 2 nên xuất từ mô hình tuyến trong Civil 3D có lưới lý trình, để đội kế hoạch và đội GPMB cùng nhìn một nền. Phần kế hoạch tuần và PPC ở bước 5 được OneCAD trình bày chi tiết trong bài các tính năng Workplan trong Forma Build.

Khi mặt bằng trễ, cập nhật tiến độ ra sao?
Thành viên có quyền Contribute trở lên gửi đề xuất cập nhật (schedule suggestion) lên từng hoạt động, ví dụ «lùi đắp nền Km14 hai tuần do chưa chi trả». Schedule manager chuyển đề xuất sang in review, mitigated hoặc allowed. Nếu chấp thuận, người lập tiến độ sửa trong P6 rồi nhập phiên bản mới; so sánh phiên bản sẽ tô màu các hoạt động bị dịch.
Giới hạn cần biết trước khi triển khai
Công cụ Schedule là nơi xem, chia sẻ và so sánh, không phải phần mềm lập tiến độ: logic liên kết và tính lại đường găng vẫn làm trong P6 hoặc Microsoft Project. Với P6 định dạng XML, Autodesk ghi chỉ hỗ trợ schema phiên bản 20.12. Assets vốn thiết kế cho thiết bị và tài sản công trình; dùng cho đoạn mặt bằng là một cách cấu hình và chỉ quản trị viên dự án thiết lập được. Forma Build cũng không thay hồ sơ địa chính hay phần mềm quản lý bồi thường; số liệu vẫn cần người đầu mối cập nhật định kỳ.
Nếu đơn vị bạn đang quản lý nhiều gói thầu tuyến và muốn dựng thử cấu trúc vị trí, trạng thái mặt bằng trên dữ liệu thật, đội Digital Construction của OneCAD có thể cùng làm một dự án mẫu; bạn có thể đăng ký tư vấn và nhận báo giá Forma Build để bắt đầu.
Ứng dụng tại Việt Nam
Luật Xây dựng 2025, thông qua ngày 10/12/2025, hiệu lực từ 1/7/2026, tiếp tục yêu cầu công trình khởi công phải có mặt bằng xây dựng để bàn giao toàn bộ hoặc từng phần (tổng hợp của Thư viện Pháp luật). Chữ «từng phần» buộc chủ đầu tư chứng minh được đoạn nào đủ điều kiện, từ ngày nào, thay vì một tỷ lệ chung.
QĐ 258/QĐ-TTg ngày 17/3/2023 về lộ trình áp dụng BIM hướng các dự án đầu tư công quy mô lớn sang quản lý bằng dữ liệu số. Theo dõi mặt bằng gắn vị trí là bước dễ bắt đầu nhất vì chưa cần mô hình 3D: bình đồ PDF và tiến độ P6 sẵn có là đủ.
Cách làm này hợp nhất với cao tốc, vành đai, đường tỉnh nhận mặt bằng theo đợt, kế đến là khu công nghiệp giao đất theo phân kỳ và công trình công cộng phụ thuộc di dời hạ tầng kỹ thuật.
Ban quản lý dự án thường có một cán bộ GPMB làm việc với nhiều xã; nên giao người này làm location administrator, cập nhật trạng thái ngay tại buổi làm việc với địa phương. Ở hiện trường, ảnh 360 độ từ giải pháp giám sát công trường bằng camera 360 và AI giúp xác nhận đoạn đã thực sự trống, tránh cảnh biên bản đã ký mà vật kiến trúc chưa tháo dỡ.
Bắt đầu quản lý tiến độ dự án hạ tầng theo mặt bằng từ đâu?
Bắt đầu từ một gói thầu đang có điểm vướng, không triển khai cả dự án cùng lúc. Dựng cây vị trí theo lý trình, gán bộ trạng thái sáu bước, nhập tiến độ P6 hiện hành, chạy bốn tuần rồi so với báo cáo Excel cũ.
Về chọn gói, bài so sánh Forma Build Essentials và Forma Build giúp bạn đối chiếu công cụ cần dùng với phạm vi từng bản.
Ba việc làm được ngay tuần này: đổi cột vị trí trong báo cáo GPMB sang lý trình, tách «Vướng mắc» khỏi «Chưa giao», gắn mã vị trí vào từng hoạt động trong tiến độ tổng. Khi đó con số 96% hiện ra đúng bản chất: một danh sách vị trí kèm ngày dự kiến. Dự án của bạn đang theo dõi mặt bằng theo xã, theo thửa hay theo lý trình, và điểm nghẽn lớn nhất nằm ở khâu nào?
Câu hỏi thường gặp
Forma Build có thay được Primavera P6 hay Microsoft Project không?
Không. Công cụ Schedule nhập tệp .xer, .xml, .mpp hoặc .pp để xem dạng Gantt, chia sẻ, so sánh phiên bản và nhận đề xuất cập nhật. Liên kết logic và đường găng vẫn tính trong phần mềm lập tiến độ gốc.
Chưa có mô hình BIM thì có theo dõi mặt bằng trên Forma Build được không?
Được. Cây vị trí nhập bằng bảng tính mẫu, bình đồ PDF đưa lên Sheets để khoanh vùng từng đoạn. Mô hình Civil 3D hay Revit giúp trực quan hơn nhưng không bắt buộc ở giai đoạn đầu.
Dữ liệu bồi thường nhạy cảm thì phân quyền trên Forma Build thế nào?
Schedule phân quyền chi tiết theo thành viên, Assets chỉ quản trị viên dự án cấu hình, và có thể chỉ định location administrator. Thông tin cá nhân hộ dân nên giữ ở hệ thống của đơn vị bồi thường; Forma Build chỉ cần trạng thái, diện tích và ngày dự kiến theo đoạn.
Nguồn tham khảo
- Đồng Nai: 11 dự án trọng điểm đạt tỷ lệ bàn giao mặt bằng từ 90-100% — Báo Xây dựng, 2026-11-15
- Điều kiện khởi công xây dựng công trình từ ngày 1/07/2026 — Thư viện Pháp luật
- About Schedule and Workplan — Autodesk Help
- Import a Schedule — Autodesk Help
- Add, Import and Export Locations — Autodesk Help
- Link Sheets to Locations — Autodesk Help
- Configure Custom Fields and Status Sets — Autodesk Help
- Have You Tried?: Schedule Suggestions in Autodesk Build — Autodesk Digital Builder Blog, 2022-08-08