Khái quát về môi trường dữ liệu chung CDE
Hãy hình dung tuần cuối trước khi phát hành hồ sơ thiết kế: kiến trúc sửa mặt bằng, kết cấu cập nhật dầm, cơ điện dời tuyến ống. Ba bản cập nhật đi bằng ba kênh khác nhau, và chủ đầu tư nhận về bộ hồ sơ mà không bên nào dám khẳng định đó là bản đúng.

Xây dựng tập hợp nhiều người từ nhiều lĩnh vực, và mỗi bên đều có công cụ, quy trình riêng. Hệ quả là công nghệ chưa giao tiếp được với nhau, dữ liệu thất thoát ở các điểm chuyển giao và quy trình giữa các bên không thống nhất. Việc quản lý kém hiệu quả dẫn đến làm lại, trễ tiến độ, phát sinh chi phí và thậm chí tranh chấp. Giải pháp được áp dụng rộng rãi nhất là một môi trường dữ liệu chung.
Bài này là phần khái quát. Nếu bạn muốn xem CDE hoạt động ra sao ở từng giai đoạn, hãy đọc quản lý thông tin BIM theo giai đoạn dự án; nếu quan tâm tới công trường, xem áp dụng BIM và CDE trong giai đoạn thi công.
Môi trường dữ liệu chung (CDE) là gì?
CDE là một kho lưu trữ trung tâm chứa thông tin dự án xây dựng. Nó mang đến luồng thông tin duy nhất cho dự án và dùng để thu thập, quản lý, cộng tác và chia sẻ thông tin với nhóm dự án. CDE được cập nhật trong suốt vòng đời của dự án, có thể chứa thông tin về mọi khía cạnh: tài liệu, hợp đồng, báo cáo, hồ sơ dự thầu và thông tin mô hình.
- Một nguồn thông tin đáng tin cậy duy nhất (single source of truth) cho cả dự án.
- Thông tin được lưu trong môi trường an toàn, có dấu vết kiểm tra rõ ràng cho mọi thay đổi và sửa đổi.
- Sắp xếp hợp lý các hệ thống và quy trình trong công ty và chuỗi cung ứng.
- CDE là một phần của quy trình BIM; khái niệm này được phát triển và nằm trong tiêu chuẩn BIM level 2 của Vương quốc Anh.
Để thấy CDE đứng ở đâu trong quy trình BIM, xem thêm BIM và giải pháp từ Autodesk.
Dự án không có CDE thường gặp những rắc rối nào?
Dự án nào cũng tạo ra lượng dữ liệu rất lớn. Khi không có nơi tập trung, bốn vấn đề sau thường xuất hiện:
Công nghệ chưa “nói chuyện” với nhau
Phần mềm của các bên khác nhau cần giao tiếp được để đạt hiệu quả tốt nhất.
- Mỗi bên một công cụ, một định dạng
- Phải chuyển đổi và nhập lại dữ liệu
Chưa có trung tâm dữ liệu
Hệ thống hoạt động mà không có trung tâm dữ liệu làm thông tin kém tin cậy.
- Không rõ đâu là bản chính thức
- Khó kiểm tra ai đã sửa gì
Tổn thất dữ liệu khi chuyển giao
Giữa các nhóm thiết kế và các giai đoạn luôn có nguy cơ mất dữ liệu.
- Không tương thích tệp, mất thông tin giữa các phần mềm
- Sai sót khi chuyển giao thủ công
Quy trình làm việc không thống nhất
Các bên tham gia có quy trình và hệ thống riêng, không kết nối với nhau.
- Thông tin chủ đầu tư và nhà thầu nhận được sai lệch
- Khó theo dõi trách nhiệm
Theo khảo sát lĩnh vực xây dựng ở Việt Nam mà OneCAD dẫn lại từ bài viết trên cổng thông tin điện tử Bộ Xây dựng, khoảng 35,3% người được hỏi cho biết tiến độ thi công thực tế thường trễ khoảng 4%–6% so với kế hoạch, và khoảng 41% cho rằng chi phí phát sinh trung bình ở mức 1,5%–2,5% tổng chi phí. Những con số này cho thấy vì sao các nhà quản lý dự án ngày càng quan tâm tới quản lý thông tin. Xem vì sao chủ đầu tư nên sở hữu CDE để biết thêm.
Lợi ích của môi trường dữ liệu chung đối với dự án

CDE là nguồn thông tin đáng tin cậy duy nhất của dự án. Các lợi thế chính khi thực hiện CDE:
- Các thành viên có quyền truy cập thông tin mới nhất, được cập nhật trong một khu vực chia sẻ.
- Thông tin sẵn có cho mọi thành viên tại mọi thời điểm và địa điểm; trong dự án toàn cầu, các thành viên có thể tham gia từ mọi nơi trên thế giới.
- Thông tin chia sẻ được điều phối, giảm thời gian và công sức kiểm tra, quản lý phiên bản và phát hành lại; mọi cập nhật được ghi trong lộ trình kiểm tra an toàn.
- Dự án được tạo trong môi trường BIM và hỗ trợ tuân thủ BIM Cấp độ 2; có thể tạo nhiều tài liệu từ các tổ hợp tệp mô hình khác nhau.
- Thông tin dùng lại được cho lập kế hoạch xây dựng, ước tính, kế hoạch chi phí và quản lý cơ sở vật chất.
- Sau khi hoàn thành, thông tin tài sản của dự án sẵn sàng để bàn giao.
Cách triển khai môi trường dữ liệu chung
Mục đích của CDE là cải thiện việc tạo, chia sẻ và phát hành thông tin trong dự án. Khi triển khai, năm việc dưới đây quyết định phần lớn sự thành công:
Xác định yêu cầu
Biết hệ thống nào phù hợp nhất với nhu cầu và bảo đảm mọi nhóm dự án có thông tin, nền tảng họ cần.
Chỉ định người quản lý thông tin
Người chịu trách nhiệm giữ cho thông tin được tạo và chia sẻ trên CDE rõ ràng, dễ hiểu.
Thiết lập quy ước sớm
Ví dụ thông qua sớm quy ước đặt tên tệp để mọi thành viên dùng một giao thức chuẩn. Xem cây thư mục điển hình trong CDE.
Quy trình và không gian dự án
Thực hiện quy trình làm việc, đăng xuất để rõ thông tin đang ở giai đoạn nào; tách không gian riêng trên nền tảng trung tâm cho từng nhóm khi cần.
Đánh giá liên tục
Xem xét thường xuyên để bảo đảm các thành viên hoàn thành nghĩa vụ và cải tiến khi cần.
Khi dự án kết thúc, chủ đầu tư là người sở hữu dữ liệu, nên OneCAD đề xuất chủ đầu tư là bên thiết lập và quản lý CDE của dự án mình.
Làm sao nhận biết một CDE hiệu quả?
Nhiều công ty tin rằng họ đã có CDE, nhưng CDE đó chưa chắc hoạt động hiệu quả. Có thể dựa vào năm yếu tố sau để đánh giá:
- Giao diện thân thiện, dễ sử dụng: trải nghiệm người dùng là thành phần thiết yếu.
- Khả năng truy cập: truy cập và phân quyền cho thành viên dự án mọi lúc mọi nơi, ở công trường hay văn phòng.
- Khả năng tương thích: tích hợp được vào hệ thống làm việc hiện tại, tăng sự phối hợp giữa các bên.
- Khả năng chuẩn hoá: chuẩn hoá quy trình theo giai đoạn dự án và quy mô công ty.
- Bảo mật: giữ an toàn cho dữ liệu và thông tin bí mật của doanh nghiệp.
CDE cũng không đồng nghĩa với dịch vụ lưu trữ đám mây thông thường. CDE phân quyền theo vai trò, nhiệm vụ, công ty và giai đoạn dự án, kiểm soát phiên bản chi tiết và phục vụ nhiều bên cùng bổ sung thông tin, trong khi các dịch vụ lưu trữ đám mây chủ yếu phục vụ chia sẻ tài liệu trong khối văn phòng. Chi tiết xem nhận biết một CDE hiệu quả, tiêu chí lựa chọn CDE và vai trò của CDE.
CDE và tiêu chuẩn ISO 19650
ISO 19650 là loạt tiêu chuẩn quốc tế về quản lý thông tin trong vòng đời của tài sản xây dựng bằng BIM, dựa trên loạt tiêu chuẩn BS 1192 của Vương quốc Anh. Bộ tiêu chuẩn cũng đề cập tiêu chí lựa chọn CDE, vì CDE sẽ lưu dữ liệu qua các giai đoạn từ ý tưởng, thiết kế, thi công đến vận hành. Xem lựa chọn CDE phù hợp với ISO 19650.
Nền tảng CDE của Autodesk đã được kiểm định độc lập:
- TÜV SÜD: Autodesk công bố Autodesk Construction Cloud đạt chứng nhận ISO 19650 và BIM Level 2 cho CDE. Chương trình của TÜV SÜD bao gồm hơn 750 tiêu chí kiểm tra thực hành. Xem chi tiết chứng nhận ISO 19650 và BIM Level 2.
- BSI Kitemark: BSI đã kiểm định các mô-đun Autodesk Docs, Autodesk Build và Model Coordination theo các phần ISO 19650-1:2018, 19650-2:2018, 19650-5:2020 và 19650-6:2025. Xem chứng nhận BSI Kitemark.
Autodesk Docs nay là Forma Data Management, nằm trong hệ sinh thái Autodesk Forma.
Một dự án hạ tầng lớn đã dùng CDE như thế nào?
CDE càng có giá trị khi dự án càng lớn và nhiều bên. Câu chuyện dưới đây là một ví dụ ở quy mô hạ tầng đô thị.

Acciona (Brazil): CDE giúp tái khởi động Tuyến Metro số 6 São Paulo
Sau nhiều năm đình trệ, Tuyến Metro số 6 (Orange Line) với tổng mức đầu tư 3,3 tỷ euro được tái khởi động. Tuyến dài 15 km, gồm 15 nhà ga ngầm và hơn 18 km đường hầm. Acciona dùng Autodesk Docs làm CDE cho toàn bộ dự án, với hơn 1.000 mô hình BIM.
- Mọi người luôn làm việc với dữ liệu mới nhất, giảm sai sót do dùng nhầm phiên bản hồ sơ.
- Đội hiện trường xem mô hình 3D trên điện thoại hoặc máy tính bảng, có phân quyền rõ ràng.
- Phối hợp mô hình và kiểm tra xung đột ngay từ giai đoạn thiết kế.
OneCAD đồng hành triển khai CDE như thế nào?
OneCAD là Autodesk Gold Partner từ năm 2017, Trung tâm Đào tạo ủy quyền của Autodesk (ATC) từ năm 2016, đạt danh hiệu Service Provider Select năm 2020 và được vinh danh tại One Team Conference năm 2022 cho dự án Autodesk Construction Cloud. Với CDE, chúng tôi hỗ trợ:
- Khảo sát: xác định yêu cầu và quy trình hiện tại của đội dự án.
- Thiết lập: cấu trúc thư mục, quy ước đặt tên, phân quyền và luồng phê duyệt.
- Đào tạo: người quản lý thông tin và người dùng.
- Đồng hành: hỗ trợ kỹ thuật khi triển khai thực tế.
Trong thực tế, OneCAD đã hỗ trợ kỹ thuật các phiên thực hành tại hội thảo mô phỏng môi trường dữ liệu dự án với ACC do Autodesk tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh, và ký thoả thuận hợp tác với Thanh Bình – BCA ngày 15/8/2024 để đẩy mạnh ứng dụng BIM và CDE vào các dự án xây dựng. Xem thêm năng lực của OneCAD và trang Autodesk Construction Cloud.
Câu hỏi thường gặp về môi trường dữ liệu chung
CDE khác gì Google Drive, OneDrive hay SharePoint?
CDE có hầu hết chức năng cơ bản của lưu trữ đám mây, nhưng được thiết kế riêng cho xây dựng và quản lý dự án, tích hợp quy trình theo ISO 19650. CDE phân quyền theo vai trò, nhiệm vụ, công ty và giai đoạn, kiểm soát phiên bản chi tiết và phục vụ nhiều bên cùng tham gia. SharePoint có thể tuỳ biến gần giống CDE nhưng cần tuỳ biến chuyên sâu và đội chuyên gia thường xuyên theo dõi.
Ai nên thiết lập và quản lý CDE của dự án?
OneCAD đề xuất chủ đầu tư thiết lập và quản lý CDE, vì khi dự án kết thúc chủ đầu tư là người sở hữu dữ liệu và dùng tiếp cho thi công, hoàn công, vận hành. Cần chỉ định rõ người quản lý thông tin ngay từ đầu.
CDE có bắt buộc theo ISO 19650 không?
ISO 19650 là tiêu chuẩn quản lý thông tin trong vòng đời tài sản bằng BIM và có đề cập tiêu chí lựa chọn CDE. Nhiều dự án và hồ sơ đấu thầu yêu cầu tuân thủ ISO 19650, nên chọn CDE đã được kiểm định là lợi thế.
Nên bắt đầu triển khai CDE từ đâu?
Hãy xác định cản trở lớn nhất và tác động lớn nhất, chuẩn hoá quy trình và chỉ định người chịu trách nhiệm. Nên thử nghiệm ở một vài dự án rồi đánh giá mức độ thành công trước khi mở rộng.
Làm sao để được tư vấn?
Bạn có thể đăng ký thí điểm số hoá dự án xây dựng hoặc liên hệ OneCAD để được khảo sát quy trình và đề xuất phạm vi triển khai.
Bắt đầu từ một dự án thí điểm
Chọn một dự án, xác định người quản lý thông tin, thống nhất quy ước đặt tên và đưa hồ sơ lên một nơi chung. Đăng ký thí điểm hoặc để lại thông tin để kỹ sư OneCAD trao đổi với bạn.
Các sản phẩm liên quan

Quản lý tài liệu dựa trên nền tảng đám mây và môi trường dữ liệu chung. Autodesk Forma Data Management hiện có sẵn trong bộ AEC Collection hoặc được phân phối riêng lẻ.